Colleges: Lexicologie & Semantiek

Hoewel iedereen lijkt te weten wat een woord is, blijkt een definitie moeilijk. Nog moeilijker is de weergave van de betekenis van woorden. Bovendien bestaan er betekenisrelaties onder de woorden zelf. Er is sprake van polysemie, homonymie, hyponymie, antonymie en synonymie, om maar de belangrijkste relaties te noemen. Bovendien hebben woorden niet alleen een denotatie (wat je ermee aanduidt), maar ook een connotatie (gevoelswaarde).

In de contrastieve lexicologie nemen de valse vrienden een bijzonder rol in. Het samenstellen van woordenboeken is het doel van de lexicografie.

Juist op het gebied van de lexicologie vinden we veel taalvariatie. Taal leeft en verandert. Dat wordt pas goed duidelijk als men zich verdiept in het ontstaan en

Het ‘Groene Boekje’.

de samenstelling van onze huidige woordenschat. Als talen elkaar beïnvloeden, kan dat leiden tot overname van leenwoorden in de woordenschat. Ook het dialect kan zijn sporen achterlaten in de regionale variatie.

De Woordenlijst van de Nederlandse Taal is een Vlaams-Nederlands product.
In de ANS kun je lezen dat leenwoorden ook relevant zijn voor de grammatica van het Nederlands. Hoe de herkomst van woorden in woordenboeken beschreven wordt, vertelt Marlies Philippa in een interview aan de taalkundige Marc van Oostendorp.

Oefeningen